Wat vertel je me nou? Er is geen goed of slecht eten? Kan je dan zomaar alles eten, zo veel als je wilt? Je hebt toch gezond en ongezond eten? We leggen het je uit in dit artikel!
Goed of slecht eten
Veel mensen hebben het zichzelf aangeleerd dat broccoli goed is en taart slecht. Water is goed, cola is slecht. Maar eten (en drinken) werkt helemaal niet zo. We plakken zelf een stempeltje op producten, wat op langere termijn schadelijk kan zijn voor onze relatie met voeding.
In werkelijkheid bestaat voeding op een spectrum. Sommige voedingsmiddelen kun je prima vaker en in grotere hoeveelheden eten. Andere zijn geschikter voor kleinere porties en minder vaak. Niet omdat ze slecht zijn, maar omdat het gaat om een gezonde balans.
Je lichaam werkt namelijk niet met ‘goed’ of ‘slecht’ eten. Je lichaam ziet geen pizza, chocolade of quinoa. Het ziet koolhydraten, vetten, eiwitten, vitamines en mineralen. Wat je ook naar binnen werkt: je lichaam verteert en neemt voedingstoffen op die het nodig heeft om te kunnen functioneren.
Maar betekent dat dan dat het niets uitmaakt wát je eet en hoeveel? Nee, zo werkt het ook niet.
Gezondheid zit niet in één hap
Of een voedingsmiddel gezond is, hangt niet af van dat ene moment waarop je het eet. Het hangt af van:
- hoeveel je ervan eet
- hoe vaak je het eet
- wat je gemiddeld over langere tijd eet
- je persoonlijke gezondheid
Een korte periode ‘perfect’ eten heeft weinig effect op de lange termijn. Net zoals een korte periode van ‘ongezond’ eten je gezondheid niet verpest. Hoe gezond je eet hangt af van wat je gemiddeld eet over een langere periode. Dat eetpatroon kan je vervolgens gezond of ongezond noemen.
Een vergelijking:
Persoon A eet elke dag een koekje bij de koffie. Dat koekje is onderdeel van zijn dagelijkse eetpatroon. Naast dat koekje, eet deze persoon veel groente en fruit, eiwitten, vezels, vitamines en mineralen. Hij zorgt ervoor dat hij dagelijks rond zijn caloriebehoefte eet en geniet in het weekend met mate van een pizza of een patatje. Ook een taartje op een verjaardag slaat hij niet af.
Persoon B eet ook elke dag een koekje bij de koffie. Naast dat koekje, eet hij dagelijks fastfood, witbrood met een dikke laag chocoladepasta, liters cola, ijsjes, chips, niets is te gek. Dagelijks eet deze persoon meer calorieën dan hij nodig heeft. Ook een taartje op een verjaardag slaat hij natuurlijk niet af.
Ik hoop dat deze vergelijking je duidelijk maakt dat persoon A een gezond eetpatroon heeft ontwikkeld en persoon B niet.
Persoon A geniet met mate van zijn favoriete eten en houdt er daarnaast een gezond en gevarieerd voedingspatroon op na, vol met voedingsstoffen die het lichaam nodig heeft. Door rond zijn caloriebehoefte te eten, blijft deze persoon op gewicht, heeft hij voldoende energie en kan zijn lichaam optimaal functioneren.
Persoon B geniet echter net iets te veel van zijn favoriete eten. Zijn eetpatroon bestaat alleen maar uit producten die minder voedzaam zijn voor zijn lichaam. Doordat hij kiest voor producten die hoog in calorieën zijn en waarvan je al snel meer eet dan ‘een normale portie’, eet hij structureel te veel calorieën. Na jaren dit eetpatroon aangehouden te hebben, zie je dat deze persoon behoorlijke overgewicht heeft ontwikkeld, met alle gevolgen voor zijn gezondheid van dien.
Oftewel: hoe gezond je bent, hangt niet af van dat ene koekje bij de koffie. Het gaat om het complete plaatje: hoe ziet je dagelijkse voedingsbasis eruit? Gezond… of niet zo?
Het gevaar van goed of slecht eten
Zoals ik al eerder zei, plaatsen veel mensen eten in hokjes. Iets is goed of slecht, gezond of ongezond. Dat geeft ons structuur en duidelijkheid. Het lijkt misschien onschuldig, maar hier schuilt een gevaar achter. Het kan namelijk erg van invloed zijn op jouw relatie met voeding.
Door eten in hoekjes te stoppen, ga je jezelf allerlei dingen verbieden om te eten. De gevolgen daarvan? Nou, het kan ervoor zorgen dat:
- je bang wordt van bepaalde voeding;
- je jaloers wordt omdat anderen het zonder problemen lijken te eten;
- je toch iets ‘slechts’ eet en je dan heel erg schuldig voelt of denkt dat je meteen een kilo bent aangekomen;
- je toch iets ‘slechts’ eet en dan direct meer veel meer ervan eet ‘omdat je het erna niet meer mag’.
Je kunt je vast voorstellen dat dit niet echt positief is voor hoe je naar eten kijkt en dat het op langere termijn voor meer problemen zorgt dan je zou willen. Het kan eetbuien of juist enorme angst voor voeding teweegbrengen.
Lees ook: Hoe (on)gezond is mijn relatie met voeding?
Wat als we op zoek gaan naar een fijne balans?
Geniet ‘met mate’
Het is best lastig om de balans te vinden tussen enerzijds een gezonde voedingsbasis en daarnaast met mate te genieten van je favoriete voeding, zonder hierin door te slaan.
Het vinden van die balans is een vaardigheid die je moet oefenen, om zo te ontdekken waar voor jou de gulden middenweg zit. Hoe pak je dat aan?
Door je favoriete eten:
- wel te blijven eten
- bewust te eten
- in kleinere hoeveelheden
- zonder schuldgevoel
Alleen op deze manier leer je ‘met mate’ te genieten van je favoriete voeding. Zo haal je het labeltje ‘slecht’ eraf, waardoor je kunt blijven genieten én de kans op eetbuien en schuldgevoel kleiner maakt.
Duurzaam voedingspatroon
Korte periodes van ‘perfect eten’ winnen het nooit van een aanpak die je jarenlang kunt volhouden. Een voedingspatroon waarin ruimte voor je favoriete eten is effectiever, mentaal én fysiek.
Dit geldt overigens ook als je wilt afvallen. Veel mensen laten dan ineens hun favoriete dingen staan. Zodra ze dan stoppen met afvallen, hebben ze niet geleerd om ook hun favoriete eten in hun voedingspatroon in te meten. Vaak met het resultaat dat ze weer aankomen, omdat ze terugvallen in hun oude eetpatroon.
Dus nee: er bestaan geen goede of slechte voedingsproducten. Het gaat erom dat je leert te met mate te genieten én een gezonde voedingsbasis ontwikkelt.
Als samenvatting op dit artikel onderstaande afbeelding om het nog eens duidelijk te maken:
Hulp nodig?
Wil jij nou heel graag af van het denken in ‘goed’ of ‘slecht’ eten en werken aan een gezonde relatie met voeding? Wil jij op een gezonde manier gewicht verliezen, waarbij ook ruimte is om te genieten van je favoriete voeding? Daar helpen we je graag bij!
Met ons afvaltraject ‘Afvallen met Vertrouwen’ leren we jou in 12 weken hoe je afvalt én ruimte houdt voor lekker eten. Volg het traject online óf fysiek in de sportschool in Apeldoorn. Bekijk hieronder alle informatie:
